Kuchmistrz nowy
Jan Szyttler · Wilno · 1837
UKŁAD KSIĄŻKI
13 rozdziałów, 231 przepisów.
PRZEPISY
Bulion z płuc cielęcych
- · cukier
- · gałka muszkatołowa
- · koperek
- · pietruszka
- …i 4 więcej
Wziąć najświeższe płuca, (gdy jeszcze ciepłe), parę jedną, usiekać drobno, cukru kubek, dodać łyżkę szczawiu grubo skrojonego tyleż włoskiej…
Bulion z główki cielęcéj
- · główka
- · ozór
- · pietruszka
- · rzeżucha
- …i 4 więcej
Główkę cielęcia młodego oparzyć, oczyścić jak należy, odjąć z główki i od kości skórkę, wymoczyć, dodać ozorek, pokroić w cząstki, odważyć f…
Bulion z koźlątek młodych na wiosnę
- · mięso
- · serwatka
Robić tak jak z cielęciny gdyby tylko z najświeższego mięsa, zarżnąć, oczyścić w serwatce gotować.
Bulion z żółwia
- · mięso
- · sól
- · woda
Przygotować żółwia następnym sposobem: przyłożyć na grzbiet gorące żelazo, odciąć nogi za każdem przyłożeniem, potem szyję z głową odciąć, w…
Bulion ze ślimaków
- · koperek
- · listek
- · marchewka
- · pietruszka
- …i 4 więcej
Jeżeli się ślimaki nie otworzyły, czyli nieodsklepiły się same, tém są lepsze, jeśli zaś otworzyły się, wyłożyć do naczynia i dni kilka trzy…
Bulion mocny z mięsa wołowego
- · mięso
- · przyprawa
- · sól
- · woda
Wziąć mięsa najlepszego, tłustość zupełnie oberznąć, (nie użyć w tém miejscu z wołu chudego, bo te nie ma takich zasilających własności) i o…
Bulion z żabek
- · sól
- · udka
- · woda
Żabki najlepsze używać w nereście, odcinać do użytku same tylko przodki, odrzucić skórkę łapki i części rodne, wypłukać, odważyć funt udek, …
Bulion z gołąbków
- · drożdże
- · jajka
- · mąka
- · masło
- …i 3 więcej
Tymże samym sposobem gotują się gołąbki jak i kurczęta, gdy się da choremu, cedzić przez serwetkę — masła nie używać — gdy zaś takowy pozost…
Bulion z kurcząt
- · koperek
- · kura
- · marchewka
- · pietruszka
- …i 2 więcej
Wziąć parę kurcząt nieskruszałych, nieskubanych na sucho, lecz opatrzyć, oczyścić należycie — (Nie możemy zgadnąć jedne kurczę mniejsze i wi…
Bulion z cielęciny
- · cielęcina
- · gałka muszkatołowa
- · koperek
- · marchewka
- …i 3 więcej
Wziąć z świeżej cielęciny mostek, czyli grudzinkę, odrzucić kostki i same chrząstki zostawić, odważyć funt, namoczyć, zagrzać do gorąca, wyd…
Zupa z bobowniku jesienną i zimową porą
- · bób
- · bulion
- · mąka
- · masło
- …i 1 więcej
[1]jesienną i zimową porą.Potrzeba uzbierać Bobowniku pełny przetak, wybrać same zielone listki od łodygi, wypłókać w wodzie z piasku, wybra…
Zupa z kasztanów tureckich
- · bulion
- · cukier
- · kasztany
- · masło
- …i 2 więcej
Wziąć funt Kasztanów, każdego z osobna ponarzynać łuskę, odpięć na miękko, spróbować czy dobrze upieczone, wybrać same zdrowe, nadpsute odrz…
Zupa z kremortartari
- · bulion
- · grzanki
- · jajka
- · kremortartari
- …i 4 więcej
Nastawić w polewanym garnku kurę, kurcze, lub przodek młodego koźlątka, dodać potażeryi, gotować do póty, póki nie zostanie jak na głęboki t…
Zupa głogowa
- · białko
- · cukier
- · głóg
- · sago
- …i 2 więcej
W jesieni bierze się Głóg świeży, dojrzały, kiedy jest koloru brunatnego, takiego bierze się kwarta, wybierają się ziarna i puch ze środka, …
Zupa z karczochów
- · bulion
- · cielęcina
- · karczochy
- · masło
- …i 2 więcej
Na sam przód trzeba mieć gotowy bulion z kury lub z trzech funtów cielęciny, z dodaniem nieco cielęciny, później wziąć ośm sztuk karczochów[…
Zupa jarmużowa
- · bulion
- · jarmuż
- · mąka
- · masło
- …i 2 więcej
Bierze się z ogrodu jeden krzak jarmużu, (kiedy dobrze przemrożony), boczne liście precz odrzucić, same środki poodrywać, przebrać czysto, p…
Zupa puré z cebuli białéj
- · bulion
- · cebula
- · jajka
- · mąka
- …i 1 więcej
Obrać z łuski ośm sztuk cebuli, gdy będzie duża, (a kiedy drobna to więcej) przepłókać w wodzie, w rądelku pobielanym rozpuścić masła świeże…
Zupa z salcefii
- · amoretek
- · bulion
- · bułka tarta
- · mleczki
- …i 1 więcej
Bierze się sztuk ośm Salcefii, ostrugać z wierzchu, pokrajać, nalać bulionem wygotowanym z kury, cielęciny, lub indyka, gotować na węglach p…
Zupa kwaskowata
- · bulion
- · jemiełuszek par trzy
- · mąka
- · masło
- …i 5 więcej
Wygotować bulionu z kury, lub z pół indyka, z dodaniem trochę włoszczyzny i bardzo mało soli; odpiec jemiełuszek par trzy, lub trzy kwiczoły…
Zupa z marmelady, czyli powideł pomidorowych
- · drożdże
- · jajka
- · mąka
- · masło
- …i 3 więcej
Dwie łyżeczki masła świeżego, rozpuścić w pobielonym rądelku na węglach, dodać łyżeczkę mąki pszennej, zasmażyć, włożyć do tego marmulady ły…
Zupa z bulionu pomidorowego
- · bulion
- · cielęcina
- · indyk
- · kura
- …i 4 więcej
Wziąć kurę świeżo zarżniętą, lub cztery funty cielęciny, albo pół indyka, nalać wodą, osolić trochę, łyżeczkę masła, (korzeni i włoszczyzny …
Zupa salerowa
- · bulion
- · bułka
- · drożdże
- · mąka
- …i 2 więcej
Obrać ośm sztuk dużych saler[1] wypłókać czysto, pokroić każde na cztery części, włożyć do garnka polewanego, nalać bulionu trzy kwaterki, w…
Zupa z kalafiorów
- · bulion
- · kalafior
- · kasza
- · kurczak
- …i 3 więcej
Wziąć dwa krzaki kalafiorów obrać z liścia, spuścić na wrzącą wodę, wybrać z onej, włożyć do rądelka, nalać kwartą bulionu wygotowanego z ku…
Zupa z główki cielęcej z bulbą włoską
- · bulion
- · cykoria
- · mąka
- · masło
- …i 3 więcej
Wziąć oczyszczoną główkę z młodego cielęcia, skórkę zręcznie oddzielić od kości w wodzie zagotować parę razy, wyjąć z tej wody włożyć do pol…
Zupa kwaskowata z pomidorów
- · bulion
- · pomidory
- · sago
- · sól
Świeżych zupełnie dojrzałych sztuk ośm pomidorów wierzchne szupały i łodygi poodrzucać, rozkroić każdy w poprzek, wycisnąć z onych sok i zia…
Zupa kwaskowata z burakowego rosołu
- · mostek
- · woda
- · wołowina
- · zając
Bierze się wołowego mięsa funtów trzy, zajęca odpieczonego i mostek cielęcy, wkłada się to wszystko w garnek polewany, nalać dwóma kwartami …
Zupa z malin, lub poziomek
- · cukier
- · grzanki
- · jajka
- · maliny
- …i 3 więcej
Świeżych malin lub poziomek przebranych kwartę przetrzeć przez sito gęste, aby ziarnka pozostały na onem, bierze się połowę przetartey massy…
Ananas
- · alkohol
- · ananas
- · cukier
- · woda
Chcąc zakonserwować ananas na zimę do użycia; sam owoc i ulep pożyteczny, przyjemny smak i odór; wziąć potrzeba ananas świeży, wykręcić koro…
Marmelada z jabłek
- · jabłka
Jabłka winne porozkrajać napół, środek i żyłki odrzucić, ułożyć w rądelek pobielany, gotować, aż się rozgotują; przetrzeć przez rzadkie sito…
Kopr zielony i pietruszka
- · koperek
- · pietruszka
Skubać kopru piórka same także i pietruszki, na przetakach na słońcu, gdy uschnie zupełnie, do słoja złożyć, obwiązać, żeby nie wietrzała.
Agrest
- · agrest
- · butelki
- · cukier
- · woda
Wziąć ziarna wcale duże agrestu, gdyby tylko nie dojrzałe; w jednym dniu zebrać z ogrodu, obrać końcowe szypułki, włożyć do butelek porterow…
Ocet chlebowy bez żadnych mixtur
- · drożdże
- · estragon
- · maliny
- · pszenica
- …i 3 więcej
Pszenicy garncy trzy i pół, słodu jęczmiennego roszczonego i ususzonego garncy dwa razem zmleć, wsypać do beczułki bez dna, nalać wody wrząc…
Szczawik majowy
- · łój
- · skórki
- · sól
- · szczaw
Zebrać świeżego szczawiu, przebrać po listku z trawy, wybrać z wody z naczynia obszernego na przetak, aby piasek opadł na dno, potem na obru…
Marmelada ze śliwek węgierek
- · bzy jagody
- · oliwa
- · śliwki
Wziąć śliwek dojrzałych, pokroić w połowie, pestki odrzucić, nałożyć pełno do rądla pobielanego, nic nie podlewając wody. Postawić na wolnym…
O mące dla chorych
- · drożdże
- · jajka
- · mąka
- · masło
- …i 3 więcej
Do jarzyn, rosołów, dla chorych mąka takowa potrzebuje gotowania tyle czasu, ile mięso, urządza się zaś takim sposobem: Zawiązać w gęstą ser…
Ziarnka groszku
- · groch
- · sól
- · woda
Wybrać ziarnka młode z łopatek grochu cukrowego, wrzucić je na wodę zasoloną (do garnca wody wsypać kubek soli), raz zagotować, potém na prz…
Zupa z krup perłowych klejkowata
- · cielęcina
- · kasza
- · kura
- · marchew
- …i 8 więcej
Bierze się pół kury, cielęciny od łopatki funtów trzy, związać pietruszki zielonej i kopru pęczek wielkości jaja kurzego, marchew jedna, sal…
Fasolowe strączki
- · fasola
Zbiera się fasolka młoda, skoro się tylko ziarna zawiązały, zatkuje się i tak się, jak groch strączkowy, zaprawia i urządza.
Strączki grochowe
- · groch
- · sól
- · woda
Wziąć gatunku dobrego cukrowego grochu strączki, czyli łopatki, ażeby tylko małe jeszcze były zawiązki grochu z ogrodu; oczyścić z końców i …
Szpinak na zimę
- · sól
- · szpinak
Obrać liście, wypłókać, wyjąć z wody na przetak, aby na dno piasek opadł, wrzucić na wodę zasolony wrzącą i natychmiast wybrać łyżką durszla…
Marmelada z głogu
- · głóg
- · woda
Głóg gdy już będzie oczyszczony z zewnątrz i z wewnątrz włożyć do rądelka pobielanego, nalać wodą, gotować nim się rozgotują zupełnie, przet…
Głóg z jesieni na zimę przygotować
- · głóg
Głóg zbierać zupełnie dojrzały, odjąć z końców szypuły, rozkroić po połowie, z ziarnka każdego, puch wyrzucić nie użyty (wewnątrz piórem ocz…
Sok z jagód kościenicami zwanych
- · cukier
- · flanella
- · jagody
- · słoma
Ten jagód gatunek był długo, co do użycia, zwłaszcza do stołu ludzi dostatniéjszych, w zupełnem zarzuceniu, i tak dalece zaniedbany, iż, led…
Kaszka różowa
- · jajka
- · kwiat
- · mąka
- · róże dojrzałe
Z róż dojrzałych narwać liści, ile można, roztrząść je na stole w cieniu, (bo na słońcu właściwy zapach i moc tracą), niech leżą przez dobę …
Bulion z pomidorów
- · pomidory
Pomidory, gdy pod jesień doszły i są zupełnie dojrzałe, czerwone, wziąć frukt, odrzucić łodygę, przerznąć w połowie, wyciskać połówki, aby z…
Galareta z płuc cielęcych
- · cielęcina
- · cukier
- · cytryna
- · wino
Wziąć świeżo zabitego cielęcia, odjąć płuca, serce, wątróbkę[1] grdykę w miejscu przeważyć, aby tyleż było cukru kandyzbrotu utłóczonego na …
Zupa z młodéj rzepy z ryżem
- · bulion
- · ryż
- · rzepa
Bierze się rzepy młodej wielkości kurzego jaja sztuk sześć, postępuje się z rzepą tym samym sposobem jak opisano o zupie marchwianej z tą ró…
Galareta pomarańczowa
- · cukier
- · klej
- · pomarańcza
Wziąć dwie dobre pomarańcze obetrzeć ich na pół funta cukrze, wycisnąć sok zupełnie na serwetę obwiązaną na nóżkach stołka, aby zwolna zciek…