Kuchmistrz nowy
Jan Szyttler · Wilno · 1837
UKŁAD KSIĄŻKI
13 rozdziałów, 231 przepisów.
PRZEPISY
Zupa z rzeżuchy troche pieprzkowata
- · mąka
- · masło
- · rzeżucha
- · sól
- …i 1 więcej
Świeżo zebranej Rzeżuchy bierze się kwartę naciśniętą, czyli dobrej miary, przebierać starannie z trawy i owadów, płucze się czysto z piasku…
Klar inny
- · kryzki
- · mąka
- · pianka z białek
- · śmietanka
- …i 1 więcej
Mąki łyżek stołowych trzy, pięć żółtków, tyle śmietanki, aby massa nie była za rzadka, rozmięszać to dobrze z pianką od białków, maczać kryz…
Klar
- · białko
- · mąka
- · oliwa
- · sól
Mąki łyżek stołowych trzy, oliwy łyżkę, białek tyle wbijać rozrabiając, aby massa rzadkawą się stała, dodać nieco soli; maczać w to kryzki i…
Kryzki w klarze, czyli cieście
- · klarz
- · kryska
- · masło
- · pietruszka
- …i 1 więcej
Kryzki powyższym sposobem oczyszczone, odgotowane i wyciśnięte z wilgoci, po kilka cząstek nakładać na małe drewniane szpileczki, odsmażać w…
Sos
- · cukier
- · wino
- · woda
- · żółtko
Wziąć do rądelka cukru łyżek stołowych trzy, żółtków sześć, wina stołowego kwaterkę, dodać wody trzecią część kwaterki, i na ogniu nie ustan…
Budéń z kryzek
- · bułka tarta
- · cukier
- · cynamon
- · kryzek
- …i 5 więcej
Wycisnąwszy wilgoć z kryzek, usiekać bardzo drobno, przetrzeć przez rzadkie sito łyżką drewnianą; wziąć do rądełka masła świeżego łyżkę stoł…
Drugi sposób sporządzenia kryzek
- · bulion
- · cebula
- · chleb
- · cytryna
- …i 9 więcej
Wycisnąwszy wilgoć z odgotowanych, i w plasterki pokrajonych kryzek, powtykać na drewniane szpilki, wziąć łyżkę masła stołową rozpuścić w rą…
Potrawka z kryzek z sosem winnym
- · bulion
- · cukier
- · kryska
- · mąka
- …i 5 więcej
Jeżeli jest kryzka z małego cielęcia, można wziąć całą; gdy już w bulionie, w garnczku polewanym zostanie odgotowaną na miękko, wybrać na si…
Kryzki cielęce
- · bulion
- · koperek
- · kryzki
- · masło
- …i 5 więcej
Kryzki, gdy się wydobędą z cielęcia, trzeba je wskroś popruć nożykiem małym, wypuścić fluz, wypłókać razy kilka, zagotować w wodzie, gdy się…
Wątróbka cielęca
- · bulion
- · cytryna
- · masło
- · mleko
- …i 5 więcej
Wątróbkę cielęcą nalać kwartą mléka, postawić w zimnem miejscu na parę godzin; gdy się wyjmie z mléka, należy wytrzeć serwetą, plewkę i żyły…
Inny sposób sporządzenia letkich
- · bulion
- · cebula
- · cukier
- · mąka
- …i 6 więcej
Usiekać letkie w miarę talerza. Roztopić łyżkę masła, usmażyć w niem dla odoru, trochę cebulki, dodać łyżkę mąki pszennéj, usiekanej skórki …
Płuca czyli letkie cielęce
- · bulion
- · bułki tarte
- · cielęce płuca
- · cynamon
- …i 8 więcej
Odjąć grdykę, serce, wątróbkę i mleczka, same tylko lekkie zgotować na miękko w jakim bulionie, wyjąwszy usiekać drobno; rozpuścić masła dob…
Kryzki w opłatkach odsmażane
- · bulion
- · bułka tarta
- · cytryna
- · gałka muszkatołowa
- …i 9 więcej
Po oczyszczeniu kryzek odgotować je w bulionie, po odgotowaniu wydobyć by obeschły; usiekać na drobno, wziąć masła łyżkę stołową, rozpuścić …
Nerki cielęce
- · bulion
- · bułka tarta
- · cebula
- · gałka muszkatołowa
- …i 10 więcej
Wziąć dwie nerki, które jeśli są zbyt tłuste, należy odjąć łoju, pokrajać je w rądelek, dodać łyżeczkę kawianą masła, skórki z cytryny obetr…
Kotlety z mózgiem
- · bułka
- · cebula
- · jajka
- · mózg
- …i 3 więcej
Kotlety ociągnięte w maśle na ogniu z obustron, okryć mózgiem, obsypać bułką, lub serem, skropić po wierzchu masłem, i wstawić do pieca na k…
Sos do kotletów
- · biszkopt
- · bulion
- · cytryna
- · gałka muszkatołowa
- …i 8 więcej
Dwa łóty bulionu rozpuścić w pół kubku wody, dodać pół cytryny zkrajanéj w talerzyki, łyżeczkę kawianą soi, jak włoski orzech masła, zagotow…
Kotlety innym sposobem
- · klarowane masło
- · mięso
- · ser
Sformowawszy powyższym sposobem kotlety z utłuczonego mięsa, w rozpuszczonem maśle, na ogniu ociągnąć, aby zbielały z obustron, poczem wybra…
Kotlety siekane
- · bułka tarta
- · jajka
- · masło
- · mięso
- …i 2 więcej
Odebrać mięso od kostek, usiekać najdrobniej, stłuc w moździerzyku z dodaniem cokolwiek masła, jednego jaja (jeżeli się za jednym razem robi…
Kotlety cielęce
- · bułka tarta
- · cytryna
- · jajka
- · masło
- …i 7 więcej
Kotlety znajdują się między kością grzbietową, a nerkami; gdy ciele jest świeżo zabite, stawi się na lodzie, aby mięso nieco skruszało — Odb…
Nóżki cielęce
- · korzenie
- · nóżki
- · sól
- · włoszczyzna
- …i 1 więcej
Odgotowawszy nóżki w wodzie, bulion z nich, czyli klej, zastudzić na lodzie, podobna galareta posilną jest dla bardzo słabych, lecz gotuje s…
Mostek z rusztu
- · bułka tarta
- · gałka muszkatołowa
- · jajka
- · masło
- …i 2 więcej
Cząstki mostków obsuszyć na serwecie, rozbić parę jaj z łyżką roztopionego masła, dodać trochę utartej muszkatołowej gałki, nieco zielonej p…
Zupa aromatyczna z portalaku i trybulki włoskiej
- · cielęcina
- · gołąbek
- · indyk
- · jajka
- …i 10 więcej
[1]Bierze się pół kury świeżo zarżniętej, trzy funty cielęciny lub indyka, część cokolwiek włoszczyzny, łyżeczkę kawianą masła świeżego, nal…
Mostek z biszamelem
- · biszkopt
- · mostek
- · ser
Wybrać mostek na miękko zgotowany na sito, aby zciekł bulion, pokroić w cienkie plasterki, chrząstki odłożyć; na talerz włożyć dwie łyżki bi…
Frykasik z mostków
- · bulion
- · cytryna
- · koperek
- · masło
- …i 6 więcej
Łyżkę dobrą stołową masła świeżego, i pół łyżki mąki, rozbić w rądelku, rozprowadzić przecedzonym bulionem, w którym się mostek gotował, a k…
Mostki cielęce
- · bułka tarta
- · cebula
- · gałka muszkatołowa
- · jajka
- …i 7 więcej
Po główce następują przednie łopatki, te używają się do rosołów, czyli bulionów — Mostki zaś urządzać następnym sposobem: z dwóch mostków, k…
Sos do zrazików
- · bulion
- · cebula
- · mąka
- · masło
- …i 2 więcej
W łyżce roztopionego masła, usmażyć pół cebuli, poczém dodać pół łyżki mąki, podsmażywszy rozrobić bulionem, czyli rosołem i miarkując na sz…
Zraziki cielęce, frykanda
- · mąka
- · masło
- · sól
- · szczypiorek
Z pozostałej zrazówki, wykrajać zraziki, nasiekać gęsto, nieco posolić, i posypać szczypiorkiem; gdy tak poleżą, mając dawać do stołu, macza…
Eskalop z cielęciny, czyli zraziki à la minute
- · bulion
- · bułka
- · cytryna
- · gałka muszkatołowa
- …i 11 więcej
Wyjąć nożem z pieczeni jedną zrazówkę, nieco przekruszałą, pokroić na zrazy, i skrobać środkowe mięso nożem na stolnicy, żyły pozostaną; gdy…
Mleczka w całku
- · bulion
- · bułka tarta
- · jajka
- · masło
- …i 3 więcej
Mleczka powyższym sposobem oczyszczone i odgotowane w bulionie, wybrać na serwetę, lub na sito; gdy obeschną, brać opłatek, pociągnąć go mas…
Mleczka cielęce, czyli mięso słodkie
- · bulion
- · bułka tarta
- · jajka
- · masło
- …i 6 więcej
Są przy letkich pod gardzielą niewielkie dwie cząstki, z cielęcia nędznego zwykle będą, koloru ciemnego, czerwonawe i nędzne, z dobrego zaś,…
Sos do główki cielęcej
- · bulion
- · cukier
- · cytryna
- · mąka
- …i 3 więcej
Łyżkę świeżego masła rozpuścić w rądelku, dodać tyleż mąki, lub mniej cokolwiek, podsmażyć, rozmieszać z kwaterką śmietany świeżej kwaśnej, …
Potrawka z główki cielęcej
- · bulion
- · cebula
- · cielęcina
- · marchew
- …i 2 więcej
Główkę świeżo odparzoną i oczyszczoną, obiera się ze skóry, koście odrzucają się; skórkę wypłókawszy należy ugotować, gdy już będzie trochę …
Zupa szparagowa
- · bulion
- · gołąbek
- · sól
- · szparagi
Dobrać zielonych dużych szparagów sztuk czterdzieści, a jeżeli drobne to się bierze więcej, oczyścić, wypłókać z piasku w wodzie, poodrzynać…
Amoretki z sosem
- · amoretki
- · bulion
- · cytryna
- · mąka
- …i 3 więcej
Odgotowane amoretki pokroić w cząstki na cal wielkości; łyżkę świeżego masła rozpuścić w pobielonym rądelku, dodać niepełną łyżkę mąki, i mi…
Amoretki
- · mięso
Cielęce lub wołowe Amoretki odgotowawszy, należy pokroić w długie na trzy cale sztuczki, położyć na serwecie, aby obeschły; poczém można tak…
Klar do odsmażonego mózgu w cieście
- · cytryna
- · soja
Można dać cytrynę dla wpuszczenia kilka kropek na talerz — lecz najlepiej używać do tego soi[1] łyżkę na spodek, która sprawia apetyt i doda…
Inny sposób sporządzenia mozgumózgu
- · bulion
- · bułka tarta
- · cebula
- · gałka muszkatołowa
- …i 9 więcej
Mózg odgotowany pokroić w kostki, łyżkę niewielką stołową masła świeżego rozpuścić w rądelku; dodawszy kawałeczek cébuli drobno usiekanej; p…
Inny sposób ciasta pulchnego
- · białko
- · mąka
- · masło
- · mózg
- …i 3 więcej
Mózg pokrajony jak już wyżej wymieniono, wziąć trzy łyżki stołowe mąki, cztery żółtka, łyżkę śmietanki, soli na koniec noża, rozbić dobrze; …
Inny sposób
- · białka
- · mąka
- · masło
- · mózg
- …i 4 więcej
Odgotowany mózg kroić w plastry na cal grubości, ułożyć na serwetę, aby oschł, posypać nieco zieloną pietruszką, skórką cytrynową z samego w…
Mózg wołowy odgotowany
- · bułka tarta
- · groszek
- · jajka
- · masło
- …i 7 więcej
Pokrajać mózg podług gustu, rozbić parę całych jaj, nieco angielskiego pieprzu, lub muszkatołowej gałki, zielonej pietruszki, maczać każdą c…
Potrawka z mózgu cielęcego
- · białko
- · bułka tarta
- · gałka muszkatołowa
- · masło
- …i 4 więcej
Wydobywszy mózg, obrać plewkę z wierzchu, przetrzeć przez rzadkie sito, wziąć stołową łyżkę masła rozpalić w rądelku na węglach, włożyć mózg…
Limoniada
- · cukier
- · cytryna
- · woda
Obetrzeć cytrynę na cukrze włożyć cukier otarty do szklanki, nalać wodą kryniczną, a gdy się rozpłynie, wyciskać cytrynę do gustu w miarę kw…
Zupa z pokrzywki
- · bulion
- · marchew
- · masło
- · pietruszka
- …i 3 więcej
Uzbierać w maju pokrzywki, wybrać samych listków kwartę, płókać na zimnej wodzie do czysta, aby piasek oddzielić, wyłożyć na sito, aby woda …
Orszada
- · cukier
- · gorzkie migdały
- · migdały
Wziąć migdały, oparzyć z łuski w wodzie gorącej, oczyszczonych wziąć do moździerza ćwierć funta, łyżkę stołową gorzkich migdałów, utłuc na m…
Serwatka z rzeżuchą
- · jajka
- · kremortartari
- · mleko
- · rzeżucha
- …i 1 więcej
Wziąć dwie kwarty mleka, dodać soku z rzeżuchy, utłuc rzeżuchę na miazgę, wycisnąć soku pół kubka, łyżkę kawianą kremortartari, zagotować, z…
Serwatka z cytryny
- · cukier
- · mleko
- · skórki
Obetrzeć na tarce samą wierzchnią skórkę z cytryn trzech na cukrze, dodać do mleka, wycisnąć cytrynę, razem zagotować, a gdy się z warzy, pu…
Serwatka fruktowa
- · jabłka
- · mleko
Wziąć mleka dwie kwarty, skroić jabłek w cienkie talerzyki dobrego gatunku, jeśli niemałe, sztuk trzy, zagotować dobrze, odstawić, gdy posto…
Serwatka chlebowa
- · chleb
- · kremortartari
- · mąka
Trzeba umyślnie upiec chleb na to bez soli, razowy, albo podsitkowy, zerznąć, ususzyć w piecu na rumiano, odważyć pół funta, nalać kwartą ml…